Gedurende een Formule 1-seizoen gaat een team tweeëndertig weken lang voluit om het maximale te halen uit zowel mens als het materiaal. Het was dat gegeven wat Honda Racing inspireerde tot een van de meest gedurfde recordpogingen in tijden. 

Ze verbrak na jaren van serene rust de stilte op de zoutvlakten van Bonneville in Utah in haar jacht op het snelheidsrecord.

De zoutvlakten in Utah. Het team van Honda Racing F1 begeeft zich al om vijf uur in de ochtend naar het punt dat gekozen is voor de ultieme snelheidspoging: de hoogste snelheid ooit gemeten voor een Formule 1-auto behalen in de meest extreme omstandigheden. Want extreem is het er zeker. Gedurende de dag haalt het kwik er temperaturen van over de 40'C en bovendien heeft een opstekende wind vrij spel op de uitgestrekte vlakte. In deze vier dagen, van 17 tot 20 juli, moet het gebeuren. De doelstelling: een snelheid van 400 kilometer per uur behalen over de lengte van een mijl. 

Eerder al, in oktober, werd de recordpoging van het team doorkruist door zware regenval. Op veel plaatsen lag meer dan een centimeter water. De koele temperaturen voorkwamen dat het vocht op tijd zou verdampen om alsnog een record te zetten. Het team week daarom uit naar Mojave Airport in Californië, een luchtbasis met een landingsbaan die lang genoeg was om er een record te halen. Daar kreeg het team de bevestiging dat ze op de goede weg zat: coureur Alan van der Merwe haalde er in de op de 2005-specificatie gebaseerde Honda een snelheidsgemiddelde van 413 kilometer per uur. Op zijn top haalde hij 415 kilometer per uur.

Maar dat was op asfalt en in totaal andere omstandigheden dan die waaghalzen ten deel vallen op de zoutvlakten van Bonneville. Omdat de winter werd ingezet en die niet de ideale omstandigheden zou voortbrengen, moest het team de recordpoging noodgedwongen in de ijskast zetten. Honda Racing richtte zich met man en macht op het testseizoen voorafgaand aan het seizoen 2006. Toen dat achter de rug was en het raceteam inmiddels de diverse werelddelen weer over reisde voor de Grands Prix, begon het deel van het testteam dat in 2005 zoveel vrije uren had gestoken in het Bonneville400-project, voorzichtig uit te kijken naar de zomer, die als een nieuwe kans aan de horizon gloorde.

De voorbereiding was lang en intensief geweest. De B.A.R. 007 uit 2005 was volledig aangepast aan de eisen van de landspeed recordpoging (zie bijlage). Gedurende twee jaar had het team eraan gewerkt de auto zo goed mogelijk af te stemmen op de zware omstandigheden op de zoutvlakte: de hoge snelheden, de weinige grip die er voorhanden is, de hoge temperaturen en de wind. "De grootste problemen en onzekerheden zullen altijd afkomstig zijn van de natuurlijke omstandigheden van de baan. Je bent echt aan de goden overgeleverd. We hebben een auto die klaar is om te doen waar hij voor is ontwikkeld, volgens de natuurwetten, maar ook moeder natuur moet worden verslagen", zegt Gary Savage, Technisch Directeur van Bonneville400.

Het snelheidsrecord te land voor FIA-gecertificeerde auto's was al negentien jaar onaangetast gebleven. In 1987 zette de Amerikaan Jeffry Nish het record voor een FIA Categorie A, Groep II, Klasse 8 auto op 324,119 kilometer per uur. Een record dat onder redelijke omstandigheden wel moest sneuvelen met de V10-aangedreven Honda F1. Maar Honda Racing legde de lat voor zichzelf aanzienlijk hoger. Om ervoor te zorgen dat het nieuwe record zo lang mogelijk stand zou houden, moest de 400 kilometer per uur worden benaderd.  

DAG 1

De voorbereidingen beginnen al vroeg op maandag 17 juli. De temperaturen zouden zoals verwacht tegen de 40'C lopen en dus wil het team voor het heetst van de dag al de nodige progressie hebben geboekt. Hoewel de maandag eigenlijk was bedoeld om een benchmark te zetten voor de daarop volgende dagen, wilde het team de dag niet tot testdag benoemen. De omstandigheden kunnen in Bonneville snel veranderen en je wilt uiteraard niet je mogelijk beste dag verspelen.

Toch zou het team de dag voorzichtig beginnen. Het was vooral van belang dat de coureur, de Zuid-Afrikaan Alan van der Merwe, zich na ruim acht maanden weer op zijn gemak voelde in de auto. In eerste instantie is dat zeker nog niet het geval. Van der Merwe heeft twee behoorlijke spins bij, uiteraard, zeer hoge snelheid en klaagt over een gebrek aan grip op het zout. "De auto ging echt alle kanten op. Ik heb de volledige breedte van de baan gebruikt. Ik had een paar spins en op het moment dat de auto de baanafzetting passeerde, was ik echt even benauwd dat hij los zou komen van de grond. Na zo'n 100 meter realiseerde ik me dat er geen kuilen waren of hobbels waardoor de auto zich in zou graven of over de kop zou slaan. Ik probeerde hem gewoon weer terug te rijden en een nieuwe run te doen", zegt Van der Merwe na afloop.

Daarin zou hij het record zetten op 355,499 kilometer per uur over de gemeten 1,6 kilometer. Een forse verbetering van het negentien jaar oude record van Nish. De onttroonde recordhouder zag het allemaal zelf aan: “Mijn eerste reactie was: Dang, bijna had ik het record 20 jaar op mijn naam staan. Maar records zijn er om te worden verbroken. Wij zijn erg blij voor het team, alhoewel we nu al weer aan het denken zijn hoe dit record weer te verbreken", zegt hij.

DAG 2

Na de problemen van de eerste dag besloot het team 's avonds aan het einde van dag 1 het parcours te verlengen van vier naar negen mijl. Die moest Van der Merwe een extra aanloop geven naar de gemeten mijl om zo voldoende grip op te kunnen bouwen. De temperaturen rijzen op dinsdag al snel de pan uit. Op een gegeven moment geeft de thermometer 116,5 'Fahrenheit aan, 47' Celsius. De zoutvlakte biedt het team bovendien geen enkele beschutting en dus is het echt afzien.

Van der Merwe heeft duidelijk een betere dag door het langere parcours en brengt de Honda al direct ijzig dichtbij het gestelde doel. Hij verbetert het record naar 391 kilometer per uur: het team is nog 9 km/u verwijderd van het ultieme doel.

Dat wordt op dinsdag echter niet meer bereikt. Het team moet al snel inzien dat het in de hoge temperaturen ondoenlijk is en de middag wordt daardoor als verloren beschouwd. Vroeg in de avond keert de karavaan terug. Het is inmiddels wat afgekoeld, maar al snel ondervindt ze er de gevolgen van een aanzwellende storm. Het team besluit vroeg terug te keren naar het hotel om het vroeg in de ochtend op woensdag nogmaals te proberen.

DAG 3

Dag 3 en na de veelbelovende, maar zware tweede dag is het team vol vertrouwen over de mogelijkheden. Het is niet meer zo heet als op dinsdag, maar toch besluit het team vroeg aan de slag te gaan, omdat het in de middag opnieuw te heet zou zijn om de runs voort te zetten. Vooral de Honda V10 moet na elke run uitgebreid gekoeld worden om hem niet over het randje te pushen. 

Het team slaagt er echter in Van der Merwe voor de klok van 9.00 uur zes runs te laten uitvoeren. De snelste werd om even na 7.21 uur gezet en daarbij overschreed hij voor het eerst in Bonneville de 400 kilometer per uur: op de top stond er 400,459 km/u op de teller. Als record was de 400 kilometer per uur echter nog niet genoteerd, want daarvoor moet die snelheid over respectievelijk over een mijl (voor de United States Auto Club) en over een kilometer (voor de FIA) worden gereden.

DAG 4

De laatste en beslissende dag breekt aan voor Honda Racing in Bonneville. De laatste dagen was de vorm overduidelijk aanwezig, maar nu moest het worden omgezet in maximale performance. Nog voor zonsopgang arriveert het team op de zoutvlakte. De versnellingsbak van de Honda 007 was aan het einde van dag 3 aan vervanging toe. Het team werkte tot laat in de avond door om de bak te wisselen. Om 6.40 uur is alles klaar om Alan van der Merwe het uitgezette parcours op te laten rijden. 

De Zuid-Afrikaan wilde duidelijk met het 400 km/u-record op zak huiswaarts keren en zat in zijn runs voortdurend boven de 390 kilometer per uur. Even na de klok van 9.00 uur brengt hij het officieel gemeten record naar 397,481 km/u. Opnieuw was het koelen van de motor steeds een routine voor het team. Gedurende de drie voorgaande dagen bleven grote mechanische problemen uit, maar aan het einde van de beslissende donderdagochtend krijgt Van der Merwe een probleem met een aandrijfas. Die beschadigde door de enorme snelheid het differentieel zodanig dat het team een streep moest zetten onder de recordpoging: het record van 400 kilometer per uur over de afstand van een mijl werd niet gehaald, maar niettemin zat het team er ijzig dichtbij en had ze het snelheidsrecord te land in haar categorie flink verhoogd.

Coureur Alan van der Merwe toonde zich na afloop tevreden over het resultaat: "Ik denk dat we over het geheel tevreden zijn met wat we hebben gepresteerd. Het zou mooi zijn geweest als het record een rond getal had gekregen en we zaten daar maar 2 kilometer per uur vanaf. We weten dat we al het mogelijke hebben gedaan aan de auto. De timing was precies goed vandaag met het weer en we wisten vrijwel zeker dat we er waarschijnlijk niet veel meer uit hadden kunnen halen. Misschien nog een extra kilometer per uur, maar daar hadden we bizar goede weersomstandigheden voor nodig gehad.

Ik ben dus best blij en ook wel opgelucht, want er gaat wel wat stress mee gepaard en we weten nu dat we de best mogelijke dag hadden voor de auto. Het team heeft het erg goed gedaan. Het is één ding om een auto te ontwikkelen, het is een tweede om ook een record te zetten wat de 400 kilometer per uur benadert. Het was een geweldige week".

Technisch Directeur Gary Savage was eveneens trots op wat hij en zijn mensen hadden bereikt: "Vandaag hebben we gerácet. Dit is echt de kern van het racen. Het team heeft het fantastisch gedaan. Bij iedere verandering ging de auto ook echt sneller. We hebben de 400 kilometer per uur gehaald bij een van onze runs; 399 km/u in een andere en een gemiddelde van 397 km/u is best goed".

En zo keert de rust weer terug op de zoutvlakten van Bonneville. Berucht en geroemd als historische plaats waar vele legendarische namen al even legendarische records zetten. Honda Racing mag zich nu in dat rijtje scharen met een record dat baanbrekend is voor FIA-gecertificeerde single-seaters. Voor het team uit Brackley was de recordpoging niet alleen uitdagend, maar vooral leerzaam. Ondanks dat de omstandigheden in Bonneville aanzienlijk anders waren dan op asfalt tijdens Grand Prix-weekends, heeft het team belangrijke inzichten verworven met betrekking tot het gedrag van een auto en aërodynamische effecten bij zeer hoge snelheden. Ook motorisch was het pushen van de V10 naar voorheen ongekende hoogten een sterk staaltje. Temeer als je bedenkt dat de betrouwbaarheid van de Honda V10 het team in de beginfase van het seizoen 2005 nog hoofdpijn had bezorgd. 

Het record brengt ook de Formule 1 voor het eerst in de officiële snelheidsrecordboeken. Waren het tot nu toe vooral IndyCars en Sportscars die zich, vanuit de sportcategorieën opmaakten voor een ultieme snelheidspoging; de Formule 1 hield zich er lange tijd afzijdig van. De snelheden die met de V10-motoren konden worden gehaald waren lange tijd niet opgewassen tegen het geweld waarmee Jeff Nish eerder zijn record zette in de 'Nish Liner' en bovendien hadden de teams de handen vol aan het Wereldkampioenschap. Het initiatief van Honda Racing is daarom in meerdere opzichten grensverleggend. De Formule 1 toont hierdoor voor het eerst haar kracht buiten haar eigen kaders. Een voorbeeld dat in de toekomst hopelijk een vervolg krijgt als Honda zelf of een ander team de uitdaging aangaat om het bestaande record aan te vallen en officieel de barrière van 400 kilometer per uur te doorbreken. 

Het zout spat van de wielen: Honda Racing ging op de zoutvlakten van Bonneville op zoek naar een nieuw snelheidsrecord.

Na aanvankelijke problemen in oktober gloorde er met het aanbreken van de zomer nieuwe hoop aan de horizon. 

Tijdens een test op Mojave Airport had het team de 400 kilometer per uur al ruimschoots overtroffen.

Dag 1 en het team maakt zich op voor de recordpoging. Een tentdoek biedt het team bescherming tegen de zon.

De banden op de Honda 007 zijn speciaal door Michelin ontwikkeld om op de zoutvlakte zoveel mogelijk grip te vinden.

De omstandigheden waarin coureur Alan van der Merwe de Honda op de limiet moest rijden waren in alle opzichten extreem.

De dag begint voor het team al vroeg. Al bij zonsopgang zit Van der Merwe in de auto voor een eerste poging.

De basis van het team op de uitgestrekte vlakte van Bonneville. 

Coureur Alan van der Merwe kijkt tevreden terug op het resultaat. 

Het 400 km/u-record werd niet gehaald, maar Honda bracht de Formule 1 wel voor het eerst in de snelheidsrecordboeken.

Naam:             Alan van der Merwe

Geboren:         31 januari 1980, Johannesburg

Nationaliteit:    Zuid-Afrikaanse

Titels:             Brits Formule 3 kampioen 2003

Aantal teamleden:     13

Technisch Directeur:   Gary Savage

Chassistype:        Honda 007 (aangepast)

Motor:                 Honda RA005E V10

Versnellingsbak:   Honda/Xtrac

Banden:              Michelin