Met achtereenvolgens de bekendmakingen van Juan Pablo Montoya's overgang naar NASCAR in 2007 en de plotselinge beëindiging van het dienstverband van Montoya door McLaren is er wel een heel abrupt einde gekomen aan de Formule 1-carrière van de Colombiaan.

F1-Planet.com's Stefan Zwinkels analyseerde de lange reeks van gebeurtenissen.

Het zal voor veel van zijn fans moeilijk te verkroppen zijn dat 'The Walk of Shame' - zoals de terugkeer van een uitgevallen coureur naar de pits ook wel wordt aangeduid - van Juan Pablo Montoya in Indianapolis het laatste is wat we van hem in de Formule 1 hebben gezien. In navolging van de bekendmaking van zijn vertrek naar NASCAR in 2007 bracht het team naar buiten dat ze Juan Pablo per direct zou vervangen door Pedro de la Rosa. "Om hem zowel professioneel als persoonlijk de kans te geven zich voor te bereiden op zijn toekomst", zo luidde de strekking van het persbericht, maar het is duidelijk dat McLaren en Montoya niet bepaald als vrienden uit elkaar zijn gegaan. De achtergronden daarvan zijn diepgeworteld en de tragiek van de crash met uitgerekend zijn teamgenoot Kimi Räikkönen was daarom bijna symbolisch voor het merendeel van de afgelopen anderhalf jaar dat Montoya voor McLaren uitkwam.

Het liep de laatste maanden al niet lekker tussen Team McLaren Mercedes en haar tweede coureur. De prestaties in het seizoen 2006 vielen na het sterke slot van 2005 zwaar tegen en bovendien was Montoya, vaker dan het team lief was, betrokken bij incidenten. Zoals in de eerste ronde tijdens de Grand Prix van Canada, waar hij het achtereenvolgens aan de stok kreeg met Michael Schumacher en Nico Rosberg. Schumacher week nog wijselijk uit voor de agressieve benadering van de Colombiaan door de eerste bochtencombinatie. De Duitser koos ervoor om bij de Coin du Senna dan maar door het gras te gaan, maar Rosberg was vervolgens minder gewillig. Montoya koos de binnenkant, Rosberg sloot het gat en de voorkant van de McLaren toucheerde daardoor vol de achterkant van de Williams. Rosberg viel ter plekke uit; Montoya kon na een bezoek aan de pits door. Voor zolang het duurde, want niet veel later raakte de Colombiaan met veel onderstuur de beruchte 'Wall of Champions' voor startfinish.

De acties in de eerste ronde kwamen Montoya, zowel van binnen als buiten het team op forse kritiek te staan. Het zware werk van een heel weekend was binnen enkele minuten teniet gedaan en met zijn ervaring moest Montoya beter weten. "Races worden niet in de eerste ronde gewonnen, dat zou Montoya inmiddels toch wel moeten weten", zei oud-wereldkampioen en vader van Nico, Keke Rosberg. Vooral bij het punt op de baan waar Montoya het probeerde, werden vraagtekens gezet, want inhalen wordt daar door de meeste coureurs voor onmogelijk gehouden. En het was ook niet voor het eerst dit seizoen dat Montoya de muur raakte. Ook in Australië ging hij na een crash in de vangrails voor startfinish uit de wedstrijd. Twee races later in Spanje spinde hij opnieuw door een fout uit de race. De McLaren kwam bovenop een curb stone tot stilstand, waardoor de achterwielen het contact met het asfalt verloren. Opnieuw was het einde race.

Je zou kunnen stellen dat de crash in de Verenigde Staten de druppel was geweest, maar daarvoor nam McLaren team manager Martin Whitmarsh hem na afloop van dat Grand Prix-weekend nog in bescherming: "Juan Pablo zei dat hij aan twee kanten werd ingesloten. Toen Kimi remde, had Juan een wiel aan de binnenkant en kon hij hem niet meer ontwijken".

"We zijn natuurlijk gebaat bij goede resultaten, maar de manier waarop deze race ten einde is gekomen zal het team Juan Pablo niet kwalijk nemen. Als hij Button en Heidfeld voorbij had laten gaan en een ultravoorzichtige benadering had gekozen, dan hadden we er waarschijnlijk wel eens met hem naar gekeken".

Het interview met Whitmarsh werd zelfs nog besloten met de vraag: Juan racet gewoon in Magny-Cours? Het antwoord van Whitmarsh was een volmondig ja: "Ja, Juan zal racen in Magny-Cours".

Toch zou er, amper een week later door het team anders worden besloten. Vanwaar de plotselinge koerswijziging? De ware impact van de crash zou niet direct na de race, maar slechts enkele dagen later duidelijk worden. Waar Martin Whitmarsh het nog voor Montoya opnam, was Mercedes-Benz Motorsport directeur Norbert Haug na het weekend furieus over het zoveelste incident waar Montoya bij betrokken was. Haug was op dat moment echter niet in de Verenigde Staten, maar in Engeland, waar hij eerder die dag Mercedes' activiteiten in de DTM had overzien op Brands Hatch. Naar verluidt zou Haug hebben gesteld dat wat hem betrof de maat vol was en McLaren de Colombiaan zo snel mogelijk moest vervangen door Pedro de la Rosa.

Dat zou echter niet gaan zonder een forse afkoopsom van het contract van Montoya, dat nog tot het einde van het seizoen door liep. In het geval dat Montoya een ontslag voor de rechter zou brengen, zou de schade voor McLaren nog veel groter zijn dan het resterende bedrag dat het team hem aan loon verschuldigd was, want in dat geval zou Montoya reputatieschade moeiteloos kunnen aanvoeren als argument voor een hogere schadevergoeding. Vooral wanneer hij niet in staat zou zijn om voor 2007 een stoeltje in de Formule 1 te veroveren en het zag ernaar uit dat dat inderdaad erg moeilijk zou worden. Ron Dennis was daarom terughoudend in het nemen van overhaaste beslissingen, maar de oplossing voor zijn 'probleem' zou zich sneller aandienen dan hij had durven verwachten. En nota bene op een presenteerblaadje door Juan Pablo Montoya zelf.

Op zondagmiddag, het was inmiddels vroeg in de avond in Europa, maakte Montoya vanaf de Chicagoland Speedway bekend dat hij in 2007 de overstap zou maken naar het NASCAR-team van Chip Ganassi. Nog voor hij debuteerde in de Formule 1 had Montoya met Ganassi grote successen behaald in CART en bovendien de prestigieuze Indianapolis 500 op zijn naam gebracht. De terugkeer naar de VS was volgens Juan Pablo een welkome nieuwe uitdaging.

Montoya had die bekendmaking echter niet vooraf gemeld bij McLaren, dat evenals de rest van de wereld dus pas op zondag kennis nam van de nieuwe carrièrestap van haar coureur. Dit ondanks de expliciete bepaling in haar rijderscontracten dat bekendmakingen van contracten voor een toekomst elders in overleg gebeuren met het team. McLaren kon daarop contractbreuk door Montoya claimen en de Colombiaan zonder meer de deur wijzen. Het team zette duidelijk vaart achter haar beslissing. Juan Pablo werd er via zijn management op maandag over geïnformeerd dat hij voorlopig op non-actief werd gesteld, tot een later tijdstip wanneer het contract formeel is ontbonden. Op dat moment had het team Pedro de la Rosa al met spoed naar de fabriek ontboden voor de laatste aanpassingen voor het afreizen naar de Grand Prix van Frankrijk. Dat laatste werd opgevangen door de Spaanse tv-zender Tele 5 die al op maandagavond sprak over een mogelijke vervanging van Montoya door De la Rosa. Op dinsdagochtend was ook de rest van de autosportwereld ervan op de hoogte, toen McLaren het nieuws in een persbericht bevestigde.

Montoya's carrière lijkt dus te zijn gesneuveld op een detail in zijn contract, maar in werkelijkheid was het verval al veel eerder ingezet. De samenwerking van Juan Pablo Montoya en McLaren was al niet onder een gunstig gesternte tot stand gekomen. Montoya besloot tot een overstap naar McLaren na een knallende ruzie bij Williams in Frankrijk 2003. Hij had op dat moment echter nog een lopend contract voor 2004, maar niettemin werd al aan het einde van dat seizoen bekend dat Montoya in 2005 voor McLaren zou rijden. Het duurde na het tekenen van het contract dus nog bijna anderhalf jaar voordat hij voor het eerst in een McLaren zou zitten. In de tussentijd werden zijn resultaten bij Williams er echter niet beter op. Montoya deed zijn titelaspiraties voor 2003 de das om door een crash met Rubens Barrichello op Indianapolis en had vervolgens de grootste moeite met de 'walrus' FW26. Hij keek zichtbaar uit naar de overstap naar zijn nieuwe team, maar ondertussen nam het aantal incidenten waarbij de Colombiaan betrokken was zienderogen toe.

Met een overwinning in de laatste race van 2004 in Brazilië besluit hij zijn Williams-periode echter toch met een positieve noot en voor 2005 was Montoya vol vertrouwen in zijn nieuwe team. Ook bij McLaren zouden echter al snel de eerste ergernissen komen. Niet in de laatste plaats over de blessure die Montoya opliep en die hem al na twee Grands Prix voor het team voor twee races aan de kant zou houden. Volgens het team was het een uitglijder bij een potje tennis, maar op het paddock werd ondertussen gefluisterd over een motorongeluk.

Montoya werd in die eerste maanden bovendien volledig gecensureerd door het team. McLaren was zichtbaar bezorgd over de uitgesprokenheid van JPM, iets waar ze zich voorheen bij David Coulthard geen zorgen om hoefde te maken. Interviews werden nauwlettend gecoördineerd door het press office en slechts op gezette tijden georganiseerd. De stevige uitspraken die er in zijn Williams-periode nog regelmatig waren, werden er bij McLaren vakkundig uitgeregisseerd en zo kon Montoya ook nooit openlijk over problemen spreken.

Dat die problemen er waren, verraadden de woorden van Ron Dennis, die zijn coureurs in zijn karakteristieke bedekte termen regelmatig via de pers nog even een extra prikkel meegaf. Maar niettemin nam de teambaas het naar buiten toe vaak op voor zijn coureur, daar waar anderen kritischer geluiden lieten horen. Montoya's resultaten op de baan hielpen daarbij niet bepaald mee. Van de spin bij zijn terugkeer in Spanje en het pitstraatincident in Canada tot zijn spin in de laatste bocht voor pole in de Grand Prix van Duitsland en de crash in de eerste ronde in Japan die feitelijk het Constructeurskampioenschap in het voordeel van Renault bezegelde: het waren steeds zeer ongelukkige en te voorkomen problemen die McLaren uiteindelijk duur kwamen te staan in de kampioenschappen van 2005.

Juan Pablo zelf neemt met gemengde gevoelens afscheid van de Formule 1. Opgelucht dat hem een nieuwe uitdaging wacht, maar ongelukkig over de manier waarop zijn carrière in Europa tot een einde komt. "De Formule 1 heeft geweldige auto's en technologieën. Dat is echt een pluspunt, maar iedereen die de races bekijkt, moet toegeven dat het niet het meest spectaculaire is om naar te kijken. Hoe moeilijk is het immers om een auto te passeren in de Formule 1? Als je het al probeert en je raakt elkaars wielen, dan ben je een beest".

Montoya lijkt zichtbaar moe van alle kritiek en haalt als belangrijke motivatie voor zijn overstap naar NASCAR aan dat er veel meer races worden gereden dan in de Formule 1: "Je hebt hier zoveel races. In de Formule 1 moet je twee of drie weken wachten voor je er weer een hebt. Als je hier een slechte race hebt, ga je de volgende week weer verder". En verder: "Ik denk dat het belangrijk is dat je respect hebt voor de andere coureurs. Dan zullen zij jou ook respecteren. Als dat zo is, kun je goed presteren".

De teleurstelling over de Formule 1 sprak tussen de regels door boekdelen. Montoya voelde zich in de vijf jaar dat hij in de Formule 1 reed vaak miskend en te weinig gerespecteerd. Een situatie die, zoals hij zelf zegt, heel anders is in de VS waar coureurs gemoedelijker met elkaar omgaan. Het is te hopen dat dat zijn terugkeer in het Amerikaanse racen wel opnieuw het beste in Montoya naar boven kan brengen.

Juan Pablo Montoya neemt na vijf en een half jaar afscheid van de Formule 1.

De tragiek van de crash met teamgenoot Kimi Räikkönen is bijna symbolisch voor de anderhalf jaar dat Montoya bij McLaren reed.

Martin Whitmarsh stelde direct na de Grand Prix van de VS nog Montoya niets kwalijk te nemen.

Norbert Haug was na de crash van Montoya met Räikkönen in de VS furieus en wilde JPM vervangen door Pedro de la Rosa.

Montoya maakte samen met trotse teameigenaar Chip Ganassi zijn overstap naar NASCAR bekend.

Montoya's carrière lijkt gesneuveld op een contractdetail, maar in werkelijkheid was het verval al veel eerder ingezet.

Ron Dennis gaf zijn coureur vaak een prikkel mee via de pers, maar nam het ook vaak voor hem op.

Montoya en Formule 1 was geen gelukkig huwelijk. Juan Pablo keert terug naar de VS, waar hij eerder grote successen behaalde.